شدن

سومين و آخرين بحثي که استاد ملکيان در باب دين و اخلاق ذکر کرده اند بحث هدف و وسيله دانستن اخلاق يا دين است. و سوال اين است اخلاق هدف است و دين وسيله، يا دين هدف است و اخلاق وسيله؟
استاد ميفرمايند: درباره هدف و وسيله بودن، نمي توان قاطعانه نظر داد. چرا که کساني که معتقدند دين وسيله است و اخلاق هدف، شايد به اين حديث نبوي نظر دارند که «انما بعثت لاتمم مکارم الاخلاق»، اما چيزهايي در دين آمده که نشان مي دهد اخلاق هدف نيست مثل آيه « رب اشرح لي صدري و يسرلي امري واحلل عقده من لساني يفقهوا قولي و اجعل لي وزيرا من اهلي هارون اخي» و بعد ميگويد « لکي نسبحک کثيرا و نذکرک کثير» در اين جا به نظر مي آيد تمام اخلاقيات وسيله اند براي چيز ديگري به نام ياد و ذکر خدا.

استاد ملکيان در پايان اين مقاله (که از سه حيث ارتباط دين و اخلاق ، نياز دين و اخلاق و هدف و وسيله بودن دين و اخلاق بحث شده است) مي فرمايند: بنظر مي رسد نمي توان مقولات را کاملا فرمول بندي کرد، و به نظر من، ما عباديات دين را در خدمت اخلاقيات دين قرار مي دهيم و بعد اخلاقيات دين را در خدمت تجربه ديني. و به تعبير ديگر، يک تکه از دين براي اخلاق وسيله است و تکه ديگر براي اخلاق هدف است.

امید سالی خوبی پشت سر گذاشته باشید و سال خوبی پیش رو داشته باشید.