پسر خوب / پسران خوب،دختران خوب

زندگی(۹)
پسر خوب دارای ویژگیهایی است همچون: فراگیری آداب و رسوم اجتماعی، تلاش برای اتصاف به معقول و منطقی بودن و در بزرگسالی اش، یاری رسان والدین بودن. علاوه بر اینها.

پسران خوب و دختران خوب در مراحل کودکی و نوجوانی میکوشند تا خوب درس بخوانند، در مرحله جوانی ضمن ادامه تحصیل، مواظبت میکنند تا نه مرزهای اجتماعی را بر خود ببندند و نه بی گدار از مرزهای اخلاقی گذر کنند و آخرین مقام پسران و دختران خوب این است که بدنبال همتای فرهنگی (به معنای عام آن) خود باشند. و این مهم با امتزاج عقل و احساس شدنی است.

سال با نشاطی را برای همه شما آرزومندم. قرار بعدی ما پس از تعطیلات نوروزی انشاالله.

شکنجه

اخلاق و حقوق بشر(۸)
ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر میگوید: هیچ فردی نباید مورد شکنجه یا بی رحمی، رفتار غیر انسانی یا خفت بار یا خشونت قرار گیرد.
قصد آن ندارم همه بندهای حقوق بشر را مصادره به مقصود وبلاگم کنم اما این را در تعریف اخلاق آورده اند که بخشی عمده مسایل اخلاق را  "بایدها و نبایدها" تشکیل می دهد. و در این ماده از" نباید" استفاده شده است.
از همه اینها گذشته کیست که نگوید شکنجه و بی رحمی عملی زشت است، رفتار غیر انسانی یا خفت بار به دور از انسانیت است و خشونت حرکتی است ضد اخلاقی.

وظیفه انتخاباتی

تجارب اخلاقی (۹)
در روزگارانی که روشنفکران، اصلاح طلبان و صاحبان اندیشه های پاک در سخت ترین مضایق سیاسی- اجتماعی قرار دارند و با این همه، فداکارانه از حیثیت، اعتبار، مال و ... خود مایه میگذارند و به صحنه می آیند. و در روزهایی که بنوعی میتوان گفت خاتمی یکه و تنها در حمایت از دلسوزان و لایقان، وارد میدانی نابرابر شده است. وظیفه چیست؟ به گمانم کمترین و کمترین کاری که میتوانم انجام دهم حضور در پای صندوق و رای دادن به بهترها است.

انشا الله جمعه به آقایان مهندس حسین امینی و دکتر حسین آفریده  و جناب محمد علی موهبتی کاندیدای ائتلاف اصلاح طلبان مشهد رای خواهم داد.
و البته ۲ نفر دیگر را نیز اضافه مینمایم. که یکی از آنها حجت الاسلام دکتر بحرینی خواهد بود، رای من به او، نه فقط چون مستقل است و دکترای اقتصاد دارد، نیز بخاطر وابستگی اش به بیت شریفی است که موقعیتی را برایم فراهم می آورد تا بار دیگر ادای ارادتی به روح بلند حضرت میرزا مهدی آقای نوغانی نمایم. و دیگری دوست خوبم جناب آقای مسعود افشار که تا همین چند ماه قبل دبیر اولی سفارت ایران در لهستان را به عهده داشتند خواهد بود.

مسافرت رفتن خوبه

تجارب اخلاقی(۸)
حدود ۲۰ سال قبل کمتر کسی از اعضا جهاد صاحب ماشین شخصی بود. دوستی داشتم که مشهور بود به برادر محسن (دکتر محسن تبرائی ) ، پیکانی داشت ، از جلسه ای به سمت جهاد در حرکت بودیم، خرداد ماه بود، به من فرمودند بد نیست در تابستان با خانواده یه مسافرتی بروی، یک آب و هوا عوض کردن لازمه. من که منظور ایشان را نمی دانستم در تایید گفتم آره سفر خیلی مفیده ....

اما ایشان ادامه داد که بیا با ماشین من یه هفته، ده روزی برو سفر. من که کاملا غافلگیر و شرمنده این همه محبت شده بودم. نه میتوانستم نه بگم نه آره. فقط یادمه آنقدر سپاسگزاری و تشکر کردم که معنایش معذوریت از قبول آن لطف بود. درود بر ایشان.

پیر زنی با ایمان

الگو های اخلاقی(۹)
او سه بار دچار سقط جنین شده بود. سال ۶۶ نیز باردار بود، پزشکش به او استراحت مطلق داده بود و او برای سپری کردن دوره بارداری به منزل مادرش کوچ کرد.
در همسایگی منزل مادر او خانواده ای ... و خانم آن همسایه حاج خانم اکبرزاده نام داشت.
بالاخره پس از گذشت ۹ ماه چشم همه به نوزادی نیکو روشن شد. همه به دیدن زاچ می رفتند و تبریک میگفتند، اما آن همسایه (حاج خانم اکبرزاده) از همه دیرتر آمد، چرا که نذر کرده بود قبل از عیادت، به حرم حضرت رضا (ع) برود. آن هم قبل از سپیده صبح. لابد میگویید چرا قبل سحر گاهان باید نذرش را ادا کند؟ چون آن پیر زن با ایمان نذرش، رفتن به حرم، با پای برهنه بود.

آری این چنین بودند قدیمی ترها. حاجیه خانم اکبرزاده چند سالی است که در جوار رحمت حق است. براستی اینگونه زنان با اخلاق دینی والا برزخ را چگونه سپری میکنند؟ جز با شادمانی و آرامش؟

آزادی ایرانیان

مطالب اخلاقی (۲۰)
عدالت که از توزیع بی شائبه امور اقتصادی کمیتش می لنگد، چطوری از پس تقسیم اموری کیفی همچون آزادی بر می آید.
به سیاق پست قبلی سوال این است، آیا آزادی، مختص صاحبان قدرت است؟ که هر چه خواستند بگویند و هر چه خواستند بکنند و به کسی هم پاسخگو نباشند؟ (عدالت طبیعی) آیا آنرا می توان یکسات میان مردم تقسیم کرد؟ (عدالت مساوات طلبانه) یا اینکه مزیت آدم ها، ملاک و میزان آزادی باشد؟ (عدالت مزیت گروانه) یا به هر قشری درجاتی از آزادی را اعطا کنیم مثلا دانشجویان بیشترین آزادی را داشته باشند اما روحانیان از آزادی کمتری برخوردار گردند یا....(عدالت برابر خواهانه) یا اینکه روالی را تعریف کرده و همه بپذیریم و بر اساس آن همه آزاد باشند (عدالت روالی).

شاید گفته شود، در قانون اساسی آزادی ها تصریح شده است. اما آیا کسی که مثلا از آزادی بیان استفاده میکند، اما بعدا بخاطر آن مجازات یا رد صلاحیت میشود، این آزادی، عادلانه است؟
شاید به طنز بتوان گفت: این نوع از آزادی با عدالت روالی سازگار است. چرا که روالی میگذاریم که در آن روال، هر سخنرانی، آزاد است، که بیانش را بگوید و حکومت هم آزاد است که او را از حقوق اجتماعی و سیاسی محروم کند.  
 

پول نفت

مطالب اخلاقی(۱۹)
پس از دست و پا زدن در تعریف کلاسیک عدالت، امروز می خواهیم ببینیم، عادلانه ترین نوع توزیع منافع ایران میان ایرانیان کدام است؟
آیا منافع نفت را فقط به صاحبان قدرت بدهیم؟ (عدالت طبیعی)، یا به صورت مساوی میان مردم تقسیم کنیم؟ (عدالت مساوات طلبانه)، یا اینکه منافع را بر اساس مزیت های طبیعی و اکتسابی توزیع کنیم؟ (عدالت مزیت گروانه)، یا توزیع را بر اساس قشر بندی مردم قرار دهیم؟ و به هر قشر سهمی جداگانه دهیم؟ (عدالت برابر خواهانه)، یا برای توزیع عادلانه روند و روالی منطقی تعریف کرده ، و سپس منافع را توزیع کنیم؟ (عدالت روالی).

کدام روش بهتر است؟ یا عادلانه؟ امروز چگونه از پول نفت بهره مندایم؟

 

مطالب اخلاقی(18 ) عادلانه بودن قرعه کشی

وای بر این عدالت، که چقدر نگون بخت است، تا جایی که در نوشته های من هم چند پاره شد. و چه خشک و پیچیده، که نه میتواند گره از کار خود بگشاید نه گره از کار دولتمردان و نه گشایشی برای مردم ایجاد کند. بگذرم.

پنجمین نوع از عدالت که آنرا عدالت روالی نام می نهیم، به ما میگوید: عدالت را به سان روندی منصفانه تعریف کن تا توزیع منافع در نتیجه آن روند - هرچه باشد و هر قدر هم نابرابرانه - عادلانه دانسته شود.مثل قرعه کشی بانکها. در این روند، همه صاحبان حساب پذیرفته اند که پولی بگذارندو منتظر بمانند تا قرعه کشی انجام شود، آنوقت به یکی ماشین می افتد و به یکی ۱۰ هزار تومان وجه نقدی و به شمار زیادی،هیچ. اما چرا هیچ کس حس نا عادلانه ای ندارد، زیرا این روند را از قبل پذیرفته اند. در این نوع از عدالت اصل، ایجاد آزادی و وجود فرصت های برابر است.

با یک مثال دیگر عدالت روالی را روشنتر میکند، مسلم است که درآمد کسی که به دنبال صنعت میرود با کسی که به دنبال شعر و ادبیات میرود برابر نیست، اما آنگاه که هر دو به مطلوبی که حاصل گزینش اختیاریشان است، میرسند، هیچ حس نا عادلانه ای به آنان دست نمیدهد. 

 

زندگی(8) آخر زندگی، درسهایی از حاتمی کیا

باز هم اتفاقی دیگر پست های عدالت را از هم جدا کرد.

 پریشب دقایقی پس از پایان سریال حلقه سبز همراه با تحسین حاتمی کیا، با خود فکر میکردم، آره دیگه، بالاخره همه آدم ها، روزی " آخر زندگی " شان فرا میرسد. این درست. اما، اگه، فقط معصومان (آن دختر کوچولو و حسن) و عاشقان (حسن و گلبهار) لیاقت عبور از حلقه سبز را می یابند، و در عشق واقعی، جسم و وصول مطرح نیست، که اگر وصول باشد، عشق نیست، پس سر انجام آدم هایی همچون من که نه اینم نه آن، بل سراپا تقصیر، چه خواهد شد؟ و از کدامین حلقه خواهیم گذشت. خدایا مددی.   

مطالب اخلاقی(17)عدالت در عرصه اجتماع - عدالت توزیعی - برابر خواهی

نوع سوم عدالت توزیعی را برابر خواهانه می نامیم. مردم در این نوع از عدالت فارغ از نژاد، جنس، هوش، استعداد، کمالات یا تلاشهایشان دارای ارزشی ذاتی هستند. و چون همگان ارزش ذاتی برابر دارند، در این صورت باید با همگان رفتار برابری در پیش گیریم. اصل برابر خواهی همانند اصل مساوات طلبی به ما میگوید که با همگان به شکلی برابر رفتار کنیم، ولی در مساوات طلبی بدون در نظر گرفتن نیازها، خواسته ها، و... منافع را برای همگان توزیع میکنیم، اما برابر خواهی میگوید که باید آثار توزیع را بر روی مردم بسنجیم تا اطمینان حاصل کنیم که این توزیع رفتاری است برابرانه. در یک جمله اصل برابر خواهی میگوید:

 با برابران باید به شکلی برابر رفتار کرد.   

مطالب اخلاقی(16) عدالت در عرصه اجتماع - عدالت توزیعی - مزیت گرایی

نوع دوم عدالت توزیعی، مزیت گروانه است. یعنی که معامله کردن با مردم مطابق استحقاقها و امتیازهای آنها. نیز در این نوع عدالت، توزیع منفعت یا خیر ممکن است بر حسب فضیلتها انجام شود. یعنی کسی که فضیلت مندتر است، خیر و سعادت بیشتری نصیبش شود یا مثلا کسی که تواناتر است یا از هوش بیشتر یا خون و رنگ و طبقه اجتماعی خاص یا ثروت بیشتر برخوردار است او در دریافت منفعت پیشتر باشد.

اما بنظر میرسد برخی از این ملاک ها درباره مزیت، آشکارا غیر اخلاقی و حتی ناعادلانه است، مانند خون، رنگ، هوش، جنسیت، طبقه اجتماعی یا ثروت حتی مبنا دانستن هر نوع فضیلتی برای توزیع خیر و منفعت یا سعادت، زمانی موجه است که همه افراد از موقعیت یکسانی جهت دستیابی به فضایل ممکن، برخوردار باشند.به همین علت، این نوع از عدالت هم بی شبهه نیست.